در زبان عربی، اعضای فردِ بدن (مثل سر، بینی، شکم، قلب) معمولاً مذکرند، اما اعضای جفت (چشم، دست، پا، گوش) مؤنث هستند. دلیل این امر به دو موضوع برمی‌گردد:

• مفهوم زایش و تکثر: در زبان‌های باستانی، «جفت بودن» نمادی از باروری، ترکیب و مؤنث بودن در نظر گرفته می‌شد.
• تمایز زبانی: زبان‌شناسان معتقدند این یک ترفند زبانی برای تفکیک سریع در ذهن مخاطب بوده است. وقتی عرب‌زبان می‌خواست به یک عضو جفت اشاره کند، با استفاده از صفت یا فعل مؤنث، ناخودآگاه کدِ «جفت بودن» آن عضو را به شنونده منتقل می‌کرد.

مؤنث بودن کلماتی مانند شمس (خورشید)، أرض (زمین) یا نار (آتش) ریشه در اسطوره‌ها و فرهنگ اقوام سامی باستان دارد:

• أرض (زمین): در تمام فرهنگ‌های باستانی، زمین نماد «مادر» است. زمین گیاه می‌رویاند، انسان‌ها را در خود جای می‌دهد و می‌پروراند؛ بنابراین ذاتاً یک مفهوم زنانه (مادر زمین) تلقی می‌شده است.
• شمس (خورشید): در اسطوره‌های باستانیِ خاورمیانه، خورشید غالباً یک الهه (مؤنث) و ماه (قمر) یک خدای مردانه (مذکر) بوده است. این نگاه اسطوره‌ای به تدریج وارد دستور زبان شده و خورشید مؤنث و ماه مذکر باقی مانده است.
• نار (آتش): آتش نیز به دلیل زایشِ نور و گرما و نقش محوری‌اش در حفظ حیات خانواده در خیمه‌ها، ماهیتی مادرانه و مؤنث دریافت کرده است.

در زبان عربی باستان، هر چیزی که مفهوم «ظرف»، «پناهگاه» یا «دربرگیرنده» داشته باشد، تمایل به مؤنث بودن دارد (چون شبیه به رَحِم مادر یا آغوش پناه‌دهنده است):

• دار (خانه) و بئر (چاه): خانه انسان‌ها را در خود پناه می‌دهد و چاه، آب را در دل خود نگه می‌دارد. این خاصیت دربرگیرندگی باعث شده عرب‌ها با آن‌ها معامله مؤنث کنند.
• نَفْس (جان/روح): جان و روح منشأ حیات و زایندگیِ انسان است. همچنین کلمه «نفس» در زبان عربی برای اشاره به «ذات و درون» استفاده می‌شود که باز هم مفهوم پنهان بودن و دربرگیرندگی دارد.

این مورد کاملاً یک قاعده هوشمندانه و منطقیِ نحوی است و ربطی به اسطوره ندارد. در ذهن عرب‌زبان، وقتی چندین شیء بی‌جان (مثل چند کتاب، چند درخت، چند کوه) کنار هم قرار می‌گیرند، هویت‌های فردی آن‌ها از بین می‌رود و تبدیل به یک «توده» یا یک «گروه» می‌شوند.

• در زبان عربی کلمه «جَماعَة» (به معنی گروه و دسته)، یک کلمه مفردِ مؤنث است.
• بنابراین، وقتی می‌گویند «الأقلام»، ذهن عرب آن را «جماعةٌ من الأقلام» (یک گروه از قلم‌ها) می‌بیند.
• از آنجا که کلمه پنهانِ «جماعة» مفرد و مؤنث است، فعل و صفتی هم که برای آن جمع بی‌جان می‌آورند، به صورت مفرد مؤنث می‌آید (مثلاً می‌گویند: الأقلامُ جمیلةٌ). این کار باعث خلاصه‌سازی و سرعت در کلام می‌شود.